Aile İçi Şiddet Mağdurlarının Ceza Yargılamasındaki Hakları ve Hukuki Koruma Mekanizmaları

Aile İçi Şiddet Mağdurlarının Ceza Yargılamasındaki Hakları ve Hukuki Koruma Mekanizmaları

Türkiye'de aile içi şiddet, ne yazık ki toplumsal yapının derinlerine işlemiş, bireylerin temel hak ve özgürlüklerini tehdit eden ciddi bir sorun olmaya devam etmektedir. Özellikle kadınlar ve çocuklar başta olmak üzere, aile birliği içinde fiziksel, psikolojik, cinsel, ekonomik veya dijital şiddete maruz kalan bireylerin korunması, devletin anayasal görevidir. Bu alandaki hukuki düzenlemeler, mağdurların adalet sistemine erişimini kolaylaştırmak, faillerin cezalandırılmasını sağlamak ve şiddetin önlenmesi için caydırıcı tedbirler almak amacıyla sürekli geliştirilmektedir. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, bu mücadelenin en önemli yasal dayanağını oluştururken, Türk Ceza Kanunu (TCK) ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) da şiddet mağdurlarının ceza yargılaması süreçlerindeki haklarını güvence altına almaktadır.

Aile içi şiddetin çok boyutlu yapısı, hukuki mücadeleyi de karmaşıklaştırmaktadır. Mağdurların, travmatik deneyimlerinin yanı sıra, yargılama sürecinin getirdiği ek zorluklarla da başa çıkmak zorunda kalması, özel koruma mekanizmalarının ve hassas bir yaklaşımın gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, mağdurun ceza yargılamasındaki rolü sadece bir tanık olmaktan öteye geçerek, aktif bir süje olarak haklarının eksiksiz sağlanması büyük önem taşımaktadır. Etkin bir hukuki koruma, mağdurun adalete olan inancını güçlendirirken, gelecekteki şiddet olaylarının da önüne geçilmesi noktasında kritik bir rol oynamaktadır.

Bu makalede ele alınan konular:

1. Aile İçi Şiddet Kavramı ve Hukuki Tanımı. Aile içi şiddet, 6284 sayılı Kanun kapsamında fiziksel, cinsel, psikolojik, ekonomik ve dijital her türlü tutum ve davranış olarak tanımlanmaktadır.

2. Mağdurun Ceza Yargılamasındaki Temel Hakları. Şiddet mağdurları, ceza yargılamasında şikayet, davaya katılma, bilgilendirilme ve ücretsiz avukatlık hizmeti alma gibi temel haklara sahiptir.

3. Hukuki Koruma Mekanizmaları. 6284 sayılı Kanun tarafından sağlanan koruyucu ve önleyici tedbirler ile TCK ve CMK'daki özel düzenlemeler, mağdurların güvenliğini sağlamayı amaçlar.

4. Yargıtay Kararları ve İçtihatın Rolü. Yargıtay, mağdur odaklı yaklaşımı benimseyerek, özellikle 6284 sayılı Kanun'un etkin uygulanması ve mağdur haklarının genişletilmesi yönünde önemli içtihatlar geliştirmektedir.

5. Pratik Uygulama ve Zorluklar. Aile içi şiddet davalarında delil toplama, mağdurun psikolojik durumu ve kurumlararası işbirliği, sürecin etkinliğini etkileyen temel zorluklardır.

---

Aile İçi Şiddet Kavramı ve Hukuki Tanımı

Aile içi şiddet, günümüzde sadece bireysel bir problem olmaktan çıkıp toplumsal bir yara halini almış, devletin aktif müdahalesini gerektiren bir olgudur. Türk hukukunda aile içi şiddet kavramı, özellikle 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ile kapsamlı bir tanıma kavuşturulmuştur. Bu Kanun’un Madde 2/1-d fıkrası uyarınca şiddet; "fiziksel, cinsel, psikolojik, ekonomik ve dijital her türlü tutum ve davranış" olarak tanımlanmıştır. Bu geniş tanım, sadece fiziki zararı değil, aynı zamanda mağdurun ruhsal bütünlüğünü, ekonomik bağımsızlığını ve sosyal yaşantısını hedef alan tüm eylemleri kapsayarak, şiddetin çok yönlülüğünü vurgulamaktadır. Kanun, "şiddet mağduru"nu ise şiddete maruz kalan veya şiddete maruz kalma tehlikesi bulunan kişi olarak belirlemiştir. Bu, şiddet tehdidi altında olan bireylerin de koruma kapsamına alındığı anlamına gelmektedir.

Şiddetin türleri, yargılama sürecindeki delillendirme ve koruma tedbirlerinin belirlenmesi açısından önem arz eder:

• Fiziksel şiddet: Vücut bütünlüğüne yönelik her türlü saldırı (TCK Madde 86 - Kasten Yaralama, TCK Madde 87 - Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama, TCK Madde 94 - İşkence).

• Cinsel şiddet: Kişinin cinsel dokunulmazlığını ihlal eden her türlü eylem (TCK Madde 102 - Cinsel Saldırı, TCK Madde 103 - Çocukların Cinsel İstismarı).

• Psikolojik (duygusal) şiddet: Tehdit, hakaret, aşağılama, küçümseme, sosyal izolasyon gibi mağdurun ruhsal sağlığına zarar veren davranışlar (TCK Madde 106 - Tehdit, TCK Madde 125 - Hakaret).

• Ekonomik şiddet: Mağdurun ekonomik kaynaklarını kısıtlama, çalışmasını engelleme, malvarlığına zarar verme gibi eylemler.

• Dijital şiddet: Sosyal medya veya diğer dijital platformlar üzerinden taciz, tehdit, aşağılama veya kişisel bilgilerin izinsiz paylaşımı.

Bu tanımlar, aile içi şiddetin sadece eşler arasında değil, aynı çatı altında yaşayan veya aile bağı olan bireyler arasında da gerçekleşebileceğini ortaya koymaktadır.

---

Mağdurun Ceza Yargılamasındaki Temel Hakları

Aile içi şiddet mağdurları, ceza yargılaması sürecinde özel bir konuma sahiptir ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) başta olmak üzere ilgili mevzuatla güvence altına alınmış çeşitli haklara sahiptir. Bu haklar, mağdurun adalete erişimini kolaylaştırmanın yanı sıra, yargılama sürecindeki ikincil mağduriyetini önlemeyi de amaçlar.

Şikayet Hakkı ve İlgili Yükümlülükler

Şiddet mağdurlarının en temel hakkı, yaşadıkları şiddet eylemlerini yetkili makamlara bildirme, yani şikayet hakkıdır. Türk Ceza Kanunu'nda yer alan bazı suçlar, takibi şikayete bağlı suçlar kategorisindedir (TCK Madde 73). Ancak aile içi şiddet olaylarının büyük bir kısmı, şikayete bağlı olmaksızın resen soruşturulan suçları içerir (örneğin kasten yaralama, cinsel saldırı). Şikayet, mağdur tarafından Cumhuriyet savcılığına veya kolluk kuvvetlerine yapılabileceği gibi, yazılı veya sözlü olarak da gerçekleştirilebilir (CMK Madde 158). Şikayet süresi ve şekli, suçun niteliğine göre değişiklik göstermekle birlikte, aile içi şiddet olaylarında genellikle süre kısıtlaması mağdurun aleyhine işleyebileceği için yetkililerin bu konuda hassas davranması beklenir.

Davaya Katılma Hakkı (Müdahillik)

Mağdur, ceza davasına katılan (müdahil) sıfatıyla dahil olma hakkına sahiptir (CMK Madde 237). Bu hak, mağdurun yargılama sürecini takip etmesine, delillerin toplanmasını talep etmesine, tanık dinletmesine ve sanığa soru sormasına imkan tanır. CMK Madde 233 uyarınca, suçtan zarar gören herkes davaya katılabilir. Özellikle aile içi şiddet mağdurları için bu hak, sadece cezai sorumluluğun sağlanması değil, aynı zamanda mağdurun psikolojik onarımı ve adaletin tesis edildiği duygusunun güçlenmesi açısından da kritik öneme sahiptir. Katılma talebi, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar yapılabilir.

Bilgilendirilme Hakkı

CMK Madde 234, mağdurun ve şikayetçinin yargılama sürecindeki hakları hakkında bilgilendirilmesini zorunlu kılar. Bu hak; soruşturmanın ve kovuşturmanın aşamaları hakkında bilgi alma, kovuşturmayı sona erdiren kararlardan haberdar olma ve yasal hakları konusunda aydınlatılma gibi pek çok alanı kapsar. Bu sayede mağdur, hukuki süreçteki belirsizliklerin önüne geçilerek kendini daha güvende hisseder.

Vekil Edinme ve Adli Yardım Hakkı

Mağdur, yargılamanın her aşamasında kendisini bir avukatla temsil ettirme hakkına sahiptir (CMK Madde 150). Eğer avukat tutacak maddi gücü yoksa, adli yardım mekanizmalarından yararlanabilir. CMK Madde 239 uyarınca, cinsel saldırı veya çocuk istismarı suçlarında, mağdurun istemi halinde kendisine baro tarafından görevlendirilen bir avukat sağlanması zorunludur. Aile içi şiddet olaylarında da bu durum, mağdurun hukuki destekten mahrum kalmamasını sağlayarak eşitlik ilkesinin gereğini yerine getirir. Barolar Birliği Adli Yardım Yönetmeliği bu konuda detaylı düzenlemeler içermektedir.

Beyanının Alınması ve Korunması

Mağdurun beyanının alınması sırasında özel hassasiyet gösterilmesi gerekmektedir. Özellikle cinsel suçlar veya mağdurun kırılganlığını artıran durumlar söz konusu olduğunda, CMK Madde 236 uyarınca, mağdurun veya tanığın dinlenmesi sırasında uzmanlardan faydalanılabilir veya bu kişilerin görüntülü ve sesli iletişim tekniği kullanılarak dinlenmesi sağlanabilir. Bu sayede mağdurun, şiddet uygulayanla yüz yüze gelme travması minimize edilmeye çalışılır. Ayrıca, mağdurun güvenliğini sağlamak amacıyla ifade ve kimlik bilgilerinin gizlenmesi gibi tanık koruma tedbirleri de uygulanabilir.

---

Hukuki Koruma Mekanizmaları

Türk hukuk sistemi, aile içi şiddet mağdurlarını korumak ve şiddeti önlemek amacıyla çeşitli mekanizmalar geliştirmiştir. Bu mekanizmalar, hem önleyici ve koruyucu tedbirleri hem de cezai yaptırımları içermektedir.

6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun

Bu Kanun, aile içi şiddetle mücadelede en kapsamlı yasal düzenlemedir. Temel amacı, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişilerin korunması ve şiddetin önlenmesidir. Kanun kapsamında, şiddet mağdurlarına yönelik koruyucu tedbirler ve şiddet uygulayanlara yönelik önleyici tedbirler öngörülmüştür (6284 sayılı Kanun Madde 3, 4, 5).

Koruyucu Tedbirler (Mağdur Lehine):

• Geçici barınma yerleri sağlanması.

• Psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal destek hizmeti verilmesi.

• Geçici maddi yardım yapılması.

• Kreş imkanının sağlanması.

• Kimlik ve ilgili diğer belge bilgilerinin değiştirilmesi (gerektiğinde).

• İletişim bilgilerinin gizlenmesi.

Önleyici Tedbirler (Şiddet Uygulayan Aleyhine):

• Şiddet mağduruna yaklaşmama.

• Ortak konuttan uzaklaştırma.

• Mağdurun bulunduğu yerlere yaklaşmama.

• Silah veya benzeri araçları kolluk kuvvetlerine teslim etme.

• Alkollü veya uyuşturucu madde etkisinde mağdurun bulunduğu yerlere gelmeme.

• Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme.

• Şiddet mağdurunun çocuklarıyla kişisel ilişki kurmasının kısıtlanması veya kaldırılması.

Bu tedbir kararları, mülki amir veya hakim tarafından, şiddet veya şiddet uygulama tehlikesinin varlığı halinde, derhal ve gecikmeksizin verilebilir. 6284 sayılı Kanun Madde 13 uyarınca, tedbir kararlarına aykırılık halinde, şiddet uygulayan hakkında üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanabilir. Bu süre, her bir ihlalde otuz güne kadar çıkarılabilir ve toplamda altı ayı geçemez. Bu mekanizma, verilen kararların etkinliğini sağlaması açısından hayati öneme sahiptir.

Türk Ceza Kanunu (TCK) Kapsamındaki Suçlar

Aile içi şiddet eylemleri, niteliğine göre TCK kapsamında çeşitli suç teşkil etmektedir:

• Kasten Yaralama (TCK Madde 86, 87): Aile içi şiddetin en yaygın biçimlerinden biri olup, eşe, altsoy veya üstsoya karşı işlenmesi nitelikli hal olarak daha ağır cezayı gerektirir (TCK Madde 86/3-a).

• İşkence (TCK Madde 94) ve Eziyet (TCK Madde 96): Sistematik ve sürekli kötü muamele durumlarında bu suçlar söz konusu olabilir. Özellikle eziyet suçu, bir kimseye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal acı çekmesine neden olan davranışları kapsar.

• Cinsel Saldırı (TCK Madde 102) ve Çocukların Cinsel İstismarı (TCK Madde 103): Aile içinde gerçekleştiğinde, bu suçların mağdurları genellikle daha fazla travma yaşamakta ve delillendirme güçlükleriyle karşılaşmaktadır. Failin eş veya akraba olması cezayı ağırlaştıran sebeplerden biridir.

• Tehdit (TCK Madde 106): Şiddet uygulama veya başka bir kötülük yapma tehdidi.

• Hakaret (TCK Madde 125): Onur, şeref ve saygınlığı zedeleyecek nitelikte söz veya davranışlar.

• Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma (TCK Madde 109): Şiddet uygulayanın mağduru bir yerde zorla tutması durumunda uygulanır.

Bu suçlarda, mağdurun eş, üstsoy veya altsoy olması gibi yakın akrabalık ilişkisi, genellikle cezayı ağırlaştırıcı nitelikli hal olarak düzenlenmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) Kapsamındaki Koruma

CMK, yargılama sürecinde mağdurun korunmasına yönelik bir dizi tedbir öngörür:

• Tutuklama ve Adli Kontrol: Şiddet uygulayan hakkında, suçun ağırlığına ve kaçma, delilleri karartma veya mağdur üzerinde baskı kurma tehlikesine göre tutuklama veya adli kontrol tedbirleri uygulanabilir (CMK Madde 100 vd.).

• Mağdurun Dinlenmesi: CMK Madde 236 uyarınca, özellikle cinsel suçlar ile altsoy veya üstsoy, eş veya kardeş üzerinde işlenen suçlarda, mağdurun dinlenmesi sırasında psikolog, pedagog veya sosyal hizmet uzmanı bulundurulabilir. Ayrıca, mağdurun güvenliği veya psikolojik bütünlüğü açısından gerekli görüldüğünde, Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak veya başka bir ortamdan dinlenmesi sağlanabilir.

• Hukuki Süreç Desteği: Kolluk birimleri ve Cumhuriyet savcılıkları, mağdurlara hakları ve mevcut destek mekanizmaları hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Uluslararası Sözleşmelerin Etkisi

Türkiye, İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmiş olsa da, bu sözleşmenin ve diğer uluslararası insan hakları sözleşmelerinin (örn. CEDAW) etkileri, 6284 sayılı Kanun'un ve diğer ulusal mevzuatın oluşturulmasında ve yorumlanmasında önemli bir referans noktası olmuştur. Bu sözleşmeler, devletlere şiddeti önleme, mağdurları koruma, failleri yargılama ve kadın-erkek eşitliğini sağlama yükümlülükleri getirmektedir.

---

Yargıtay Kararları ve İçtihatın Rolü

Yargıtay, aile içi şiddet davalarında, kanun maddelerinin yorumlanması ve uygulanmasında mağdur haklarının korunması ilkesini benimseyen önemli içtihatlara imza atmıştır. Özellikle 6284 sayılı Kanun'un etkin uygulanması ve bu kanun kapsamındaki tedbir kararlarının ihlali durumlarında Yargıtay, titiz bir yaklaşım sergilemektedir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin çeşitli kararları, 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen önleyici tedbir kararlarının ihlaline ilişkin zorlama hapsi uygulamalarında, ihlalin somut ve açık bir şekilde ortaya konulması gerektiğini vurgulamıştır. Ancak aynı zamanda, mağdurun güvenliğini sağlamak amacıyla verilen tedbir kararlarının ihlali durumunda, yasa koyucunun amacının caydırıcılık olduğunu belirtmiş ve zorlama hapsinin uygulanmasının temel bir hak olduğunun altını çizmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu da, aile içi şiddet olaylarında sanığın eşine, altsoy veya üstsoyuna karşı işlediği suçlarda uygulanan nitelikli hal hükümleri (TCK Madde 86/3-a gibi) konusunda birleşen kararlar vermiştir. Bu kararlar, aile birliği içerisindeki güven ilişkisinin kötüye kullanılmasını ağırlaştırıcı bir sebep olarak değerlendirmiş ve bu tür eylemlere karşı daha ağır yaptırımlar uygulanmasını sağlamıştır. Örneğin, eşine karşı kasten yaralama suçunu işleyen bir failin cezasının artırılmasında, evlilik birliğinin sağladığı yakınlığın ve zayıf konumdaki eşin korunmasının önemi vurgulanmaktadır.

Ayrıca, Yargıtay, mağdurun psikolojik durumu ve ikincil mağduriyetin önlenmesi konusunda da hassasiyet göstermektedir. Özellikle cinsel saldırı ve çocuk istismarı suçlarında, mağdur beyanlarının alınış şekli, uzman desteği ile yapılması gerekliliği ve bu beyanların delil değerinin takdiri konularında yol gösterici kararlar vermiştir. Yargıtay, mağdurun travmatik yaşantısının, beyanlarının çelişkili veya eksik görünmesine yol açabileceğini göz önünde bulundurarak, bu durumun hemen mağdurun güvenilirliğini sarsmayacağı yönünde içtihatlar geliştirmiştir. Bu durum, özellikle şiddetin psikolojik etkileri nedeniyle mağdurun tutarlı bir ifade vermekte zorlanabileceği göz önüne alındığında kritik öneme sahiptir.

---

Pratik Uygulama ve Zorluklar

Aile içi şiddet mağdurlarının ceza yargılamasındaki haklarının ve koruma mekanizmalarının pratik uygulaması, teorideki ideal durumdan farklılıklar gösterebilmektedir. Bu farklılıklar, bir dizi zorluktan kaynaklanmaktadır:

Delil Toplama Zorlukları

Aile içi şiddet genellikle kapalı kapılar ardında, tanık olmaksızın gerçekleştiği için delil toplama süreci oldukça güçtür. Mağdurun beyanı esas teşkil etmekle birlikte, bu beyanın fiziksel kanıtlarla (adli tıp raporları, darp izleri, mesajlaşmalar, kamera kayıtları vb.) desteklenmesi yargılama sürecinde büyük önem taşır. Ancak mağdurun korku, utanç veya faile bağımlılık gibi nedenlerle delilleri saklaması veya gecikmeli bildirmesi sıkça rastlanan durumlardır. Bu noktada, kolluk kuvvetlerinin delil toplama konusundaki hassasiyeti ve mağdura yönelik destekleyici tutumu hayati önem taşır.

Psikolojik Destek İhtiyacı ve İkincil Mağduriyet

Şiddet mağdurları, yargılama sürecinin getirdiği stres, tekrarlayan ifade alma süreçleri ve faille aynı ortamda bulunma ihtimali nedeniyle ikincil mağduriyet yaşayabilirler. Bu durum, mağdurun adalete olan inancını sarsabilir ve yargılama sürecinden çekilmesine yol açabilir. Mağdurlara yönelik psikolojik destek hizmetlerinin yeterli ve kesintisiz sağlanması, yargılama sürecinin sağlıklı ilerlemesi için olmazsa olmazdır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM), bu desteği sağlamakla görevli kurumlardandır.

Kurumlararası İşbirliği ve Koordinasyon

Aile içi şiddetle mücadele, polis, savcılık, adliye, sağlık kuruluşları, ŞÖNİM’ler, barolar ve sivil toplum kuruluşları gibi birçok kurumun eşgüdümlü çalışmasını gerektirir. Bu kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliği, mağdurun başvurularının gecikmesine, haklarının tam olarak kullanılmamasına veya tekrar tekrar aynı süreçlerden geçmek zorunda kalmasına neden olabilir. Etkin bir sevk ve yönlendirme sistemi, mağdurun doğru ve hızlı bir şekilde ilgili desteklere ulaşmasını sağlar.

Hukuki ve Adli Yardım Mekanizmalarının Etkinliği

Mağdurun ücretsiz avukatlık hizmeti (adli yardım) alma hakkı olmasına rağmen, bu konuda yeterli bilgiye sahip olmaması veya prosedürlerin karmaşıklığı nedeniyle bu hakkını kullanamadığı durumlar görülebilmektedir. Adli yardımın başvuru süreçlerinin kolaylaştırılması ve mağdurlara bu konuda aktif bilgilendirme yapılması gerekmektedir. Ayrıca, kolluk birimlerinin ve Cumhuriyet savcılarının, mağdurları hakları konusunda yeterince aydınlatması da büyük önem taşır.

Toplumsal Algı ve Şiddetin Meşrulaştırılması

Bazı toplumsal kesimlerde hala aile içi şiddetin "aile meselesi" olarak görülmesi veya kadının "hak ettiğini" düşünülmesi gibi yanlış algılar, mağdurların şikayetçi olmaktan çekinmesine veya kendilerini suçlu hissetmelerine neden olabilmektedir. Bu durum, yargılama süreçlerinin önündeki görünmez engellerden biridir. Toplumsal farkındalığın artırılması ve şiddetin hiçbir koşulda kabul edilemez olduğunun vurgulanması, bu algının değiştirilmesi için temel adımdır.

---

Sonuç

Aile içi şiddet, Türk hukuk sisteminde kapsamlı düzenlemelerle ele alınan, mağdurların haklarını güvence altına almayı ve failleri cezalandırmayı hedefleyen ciddi bir suç kategorisidir. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, bu mücadelenin temelini oluştururken, Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu da cezai yaptırımlar ve yargılama usulleriyle mağdur odaklı bir yaklaşım benimsemektedir. Mağdurların şikayet, davaya katılma, bilgilendirilme, vekil edinme ve özel koruma tedbirlerinden yararlanma hakları, adalet sisteminin temel taşlarıdır. Yargıtay içtihatları da bu hakların yorumlanmasında ve uygulanmasında mağdur lehine önemli bir rol oynamaktadır.

Ancak, teorideki bu güçlü hukuki altyapıya rağmen, pratik uygulamada delil toplama zorlukları, ikincil mağduriyet riski, kurumlararası koordinasyon eksiklikleri ve toplumsal algı gibi ciddi engellerle karşılaşılmaktadır. Bu zorlukların aşılması için;

• Mağdurlara yönelik psikolojik ve sosyal destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve niteliğinin artırılması,

• Adli yardım mekanizmalarına erişimin kolaylaştırılması ve mağdurların hakları konusunda daha etkin bilgilendirilmesi,

• Kolluk kuvvetleri ve adli mercilerdeki personelin aile içi şiddet konusunda sürekli eğitim alması ve hassasiyetinin artırılması,

• Kurumlararası işbirliği ve koordinasyonun güçlendirilmesi,

• Toplumsal farkındalık kampanyalarıyla şiddetin meşrulaştırılmasına karşı aktif mücadele edilmesi elzemdir.

Unutulmamalıdır ki, mağdur odaklı adalet sistemi, sadece failleri cezalandırmakla kalmaz, aynı zamanda mağdurların iyileşme süreçlerine katkıda bulunur ve gelecekteki şiddet olaylarının önlenmesinde caydırıcı bir rol oynar. Bu nedenle, aile içi şiddetle mücadele, hukuki ve toplumsal tüm paydaşların kararlı ve bütüncül yaklaşımını gerektiren sürekli bir çabadır.